LUNGSOD NG MALOLOS (PIA) — Pormal nang inilagak ang isang panandang pangkasaysayan sa 134 taong gulang na istraktura ng dating istasyon ng tren ng Philippine National Railways (PNR) sa Malolos.
Ang pagkakabit ng naturang pananda ay bahagi ng SINEliksik project ng Provincial History, Arts, Culture and Tourism Office (PHACTO) na isang synergy strategy sa pagtuturo at pagpapalaganap ng lokal na kasaysayan ng Bulacan.
Ipinaliwanag ni PHACTO Head May Arlene Torres na kabilang sa mga makasaysayang tagpo sa nasabing istasyon ang pagbaba rito ni Dr. Jose P. Rizal noong 1892.
Pangunahing layunin ng pagbisita ang pagkampanya para sa pagtatatag ng La Liga Filipina.
Layunin nito na pagkaisahin ang mga Pilipino mula sa iba’t ibang panig ng Pilipinas upang maisulong ang pagmamalasakitan sa isa’t isa, maipagtanggol ang bawat isa laban sa kawalang katarungan, magkaroon ng edukasyon ang lahat, at palakasin ang pagsasaka at kalakalan.
Naging pagkakataon din ang pagbisitang ito ni Rizal upang makadaupang palad ang mga Kadalagahan ng Malolos, na kanyang sinulatan noong siya’y nasa London upang palakasin ang loob nila noong iginigiit nila na sila’y makapag-aral sa panahong hindi pa isang karapatan na makapagpahayag ng saloobin.
Dito rin bumaba ang mga delegado ng Kongreso ng Malolos na nagsesyon sa simbahan ng Barasoain mula 1898 hanggang 1899. Sa mga sesyon na ito niratipika ang Proklamasyon ng Kalayaan at ibinalangkas hanggang mapagtibay ang Saligang Batas ng 1899.
Taong 1991 nang magsimulang mahinto ang operasyon ng PNR kaya’t nasarado rin ang istasyon.
Matapos ang lagpas tatlong dekada ng pagkakatiwangwang, iniulat ni North-South Commuter Railway Deputy Project Manager Jojo Giron na sinimulan nang ipreserba ito ng Department of Transportation sa tulong ng Japan International Cooperation Agency.
Inuna ang preserbasyon kung saan nagsasagawa ng buwanang baseline monitoring kung nagkakaroon ng anumang maliit o malaking pagkasira sa pagdaan ng panahon.
Susundan ito ng restorasyon kung saan plano ng pamahalaang lungsod ng Malolos na gawin itong museo sa pamamagitan ng paraang adaptive reuse. (CLJD,SFV, PIA Region 3-Bulacan)

IBA, Zambales — Pinarangalan ng Department of Trade and Industry o DTI Zambales ang mga nagwagi sa Consumer Welfare Month o CWM E-Guhit Poster Making at Spoken Poetry contest nito.
Nanguna si Patricia Therese Damaso ng San Guillermo National High School sa bayan ng San Marcelino sa E-Guhit habang si Denise Abelle Basa ng Tapinac Senior High School sa lungsod ng Olongapo ang kampeon sa Spoken Poetry.
Ayon kay DTI Provincial Director Enrique Tacbad, ang pagdiriwang ng CWM ngayong taon ay may temang “Sustainable Consumerism in the Digital Age.”
Nagpasalamat si Tacbad sa mga mag-aaral at kanilang coach sa paglahok sa mga patimpalak.
Sina Damaso at Basa ang mga pambato ng Zambales sa pang-rehiyong paligsahan na gaganapin sa Nobyembre 10.
Pumangalawa sa E-Guhit si Princess Alliyah Baja Danday ng College of Subic Montessori sa Subic Bay Freeport Zone habang pumangatlo si Elyiah Julia Añonuevo ng Regional Science High School sa Subic Bay Freeport Zone.
Samantala, nasungkit ni Emmanuel Tejedor Bahala ng College of Subic Montessori sa Subic Bay Freeport Zone ang ikalawang pwesto sa Spoken Poetry habang nasa ikatlong pwesto si Precious Gatmaitan ng Saint Anne Academy sa lungsod ng Olongapo. (PIA 3)

IBA, Zambales — Nagkaloob ang Department of Agriculture o DA ng fuel subsidy card sa mga mangingisda at magsasaka ng mais sa lalawigan ng Zambales.

Humigit kumulang 200 benepisyaryo ang nakatanggap ng tig-tatlong libong piso sa ilalim ng programang Fuel Discount for Farmers and Fisherfolks sa pakikipagtulungan sa Development Bank of the Philippines at Universal Storefront.

Ayon kay DA Secretary William Dar, ang pamimigay ng discount card sa mga kwalipikadong mangingisda at magsasaka ng mais ay inumpisahan sa Zambales.

Sa ilalim ng Special Provision No. 20 ng General Appropriations Act para sa Fiscal Year 2022 o Republic Act 11639, ang halagang 500 milyong piso na nakalaan dito ay dapat gamitin upang magbigay ng diskwento sa gasolina sa mga magsasaka at mangingisda kapag ang average na presyo ng krudo sa Dubai batay sa Mean of Platts Singapore sa loob ng tatlong buwan ay umaabot o lumampas sa 80 dolyar kada bariles.

Ibinahagi rin ni Dar ang isinagawang paglulunsad ng Plant, Plant, Plant Program 2.

Layunin aniya ng programang ito na pagaanin at bawasan ang mga epekto ng pandaigdigang hamon sa ekonomiya dahil sa krisis sa Ukraine.

Dagdag pa niya, hindi lamang sa crops ang programang ito kasama rin ang fisheries at aquaculture, livestock at poultry dahil nais ng ahensya na pataasin ang level of food production sa bansa.

Nilinaw naman ni Bureau of Agricultural and Fisheries Engineering Director Ariodear Rico na uunahin sa fuel subsidy ang mga magsasaka ng mais na gumamit ng makinarya sa kanilang produksyon.

Kaugnay nito, ibinahagi ni Rico ang ilan sa mga kinakailangan para maging kwalipikadong benepisyaryo ng programa.

Ilan sa mga ito ay kinakailangan nagmamay-ari at gumagamit ng sariling makinarya sa agrikultura at pangisdaan o sa pamamagitan ng isang asosasyon o kooperatiba.

Bukod pa rito, dapat rin na rehistrado sa Integrated Boat Registry System ang sasakyang pangisda habang kinakailangan naman magpresenta ng katibayan na pagmamay-ari sa makinaryang pang-agrikultura mula sa isang indibidwal o kooperatiba at asosasyon ng mga magsasaka.

Samanatala, hindi naman kabilang sa fuel program ang mga magsasaka ng palay sapagkat sila ay nakakatanggap na ng limang libong piso sa ilalim ng Rice Competitiveness Enhancement Fund – Rice Farmers Financial Assistance.

Binigyang-diin naman ni DA Regional Director Crispulo Bautista, Jr. na ang lahat ng magsasaka at mangingisda ay kailangang magparehistro sa Registry System para sa Basic Sectors in Agriculture upang maisama sa mga programa at proyekto ng ahensya. (PIA 3)

LUNGSOD AGHAM NG MUÑOZ — Tiwala si Agriculture Secretary William Dar na kayang mapataas ang produksiyon ng gatas ng kalabaw sa bansa.

Ito ang kaniyang mensahe at naging hamon sa Philippine Carabao Center o PCC nang dumalo bilang panauhing pandangal sa naging selebrasyon ng ika-29 na taong pagkakatatag ng ahensya.

Kinikilala ng kalihim ang kakayahan ng mga namumuno at kawani ng PCC na mapaunlad ang produksiyon sa dairy at livestock industry, bilang isa sa mga top performing agency sa ilalim ng Department of Agriculture.

Pahayag ni Dar, kung ikukumpara sa 20 to 30 liter daily production ng gatas sa United States at United Kingdom ay malayo ang walong litrong produksyon ng Pilipinas sa kasalukuyan.

Aniya, hindi kailangang dumepende lamang sa gobyerno, na kung saan nakikitang susi sa mataas na produksiyon ang paghihikayat ng mga mamumuhunan mula sa pribadong sektor at pagkakaroon ng mga state of the art facilities sa bansa.

Sa kabila man ng hamon ng pandemiya, African Swine Fever, pagtaas sa presyo ng petroleum, fertilizer at iba pang inputs sa pagsasaka ay hangad pa ding maabot ang food security sa bansa sa pamamagitan ng pagpapaunlad ng angking kaalaman at teklohiya.

Akma sa tema ng ika-29 na anibersaryo ng PCC na “Achieving Milestone through Grit and Resiliency” ay ipinakikita ang determinasyon ng ahensiya na mapaunlad ang industriya ng pagkakalabawan sa kabila ng pagharap sa iba’t ibang hamong dala ng panahon.

Panawagan ng kalihim ay ang pagkakaisa ng lahat mula sa mga mamamayan, pribadong sektor na maging katuwang ng gobyerno sa pag-abot sa food security tungo sa food sovereignty ng bansa. (PIA 3)

LUNGSOD NG MALOLOS — Isa nang ganap na Important Cultural Property ang Katedral-Basilika ng Malolos.

Ito ay matapos pormal na ikabit ng National Historical Commission of the Philippines o NHCP ang panandang pangkasaysayan na tanda ng deklarasyon.

Ayon kay NHCP Chairperson Rene Escalante, kasama na ang naturang simbahan sa opisyal na listahan ng National Registry of Historic Sites and Structures at sa Philippine Registry of Cultural Property.

Nangangahulugan ito na hindi basta-basta pwedeng magsagawa ng renobasyon at rehabilitasyon nang hindi nagpapaalam sa NHCP.

Lalung-lalo na, mahigpit na ipinagbabawal ang pagtanggal ng mga orihinal na bahagi ng istraktura o pagpapagiba.

Maari na rin na gastusan ng pondong mula sa buwis ng mga mamamayan ang anumang proyekto na may kinalaman sa wastong rehabilitasyon at preserbasyon.

Nasa 172 taon na ang kasaysayan ng simbahang ito na mauugat noong Hunyo 11, 1850, nang itatag ng mga prayleng Agustino ang pagkaparokya nito.

Ilang beses na nagiba at muling naitayo ang simbahan dahil sa iba’t ibang kalamidad at trahedya. Hanggang maitayo na ang istraktura noong 1817 na nakikita sa kasalukuyan.

Sa kumbento nito, personal na nakausap ng mga Kadalagahan ng Malolos si Spanish Governor General Valeriano Welyer noong Disyembre 12, 1888 kung saan inihain ang kanilang petisyon para makapagtatag ng paaralan upang makapag-aral.

Pagdating ng panahon ng Unang Republika kung saan ang Malolos ang kabisera ng Pilipinas, ito ang nagsilbing Palacio Presidencial kung saan nanirahan at naging tanggapan ni Pangulong Emilio Aguinaldo mula Setyembre 1898 hanggang Marso 1899.

Nang bumagsak ang Unang Republika sa kamay ng mga Amerikano, ginawa itong himpilan ni Heneral Arthur Mac Arthur sa pagsiklab ng Philippine-American War.

Dalawang dekada matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, itinanghal ang simbahang ito bilang Katedral ng Diyosesis ng Malolos noong Marso 11, 1962.

Hinirang naman ng Vatican City ang nasabing katedral bilang isang Basilica noong 1999.

Sa haba at lalim ng kasaysayan na bumabalot dito, nauna nang idineklara ng NHCP ang Katedral-Basilika ng Malolos bilang isang National Historic Site noong Agosto 15, 2001.

Kaugnay nito, kasabay ng pagkakabit ng NHCP ng isang komprehensibong pananda, ikinabit din ng Provincial History, Arts & Culture and Tourism Office ang isang digital marker.

Partikular na feature ng digital marker na ito ang pagkakaroon ng custom built na QR Code.

Kapag itinapat ang isang compatible cellular phone sa QR Code na nasa digital marker, mapapanood ang isang dokumentaryo tungkol sa kasaysayan ng Katedral-Basilika ng Malolos.

Samantala, binigyang diin ni Malolos City Mayor Gilbert Gatchalian na ang pagkakabit ng dalawang mahahalagang pananda na ito ay nagbibigay ng mas malaking inspirasyon, upang lalo pang pagbutihin ang pangangalaga sa mga makasaysayang lugar at istraktura. (PIA 3)

Layunin ng aktibidad na ito na maipaalam sa mga mamamayan lalo na ang mga nasa liblib na lugar ang mga istratehiya at programang ginagamit upang hindi maakay sa maling propaganda ng mga Communist Terrorist Groups.

Ayon kay 3rd Mechanized Infantry Battalion Commanding Officer Lieutenant Colonel Eugene Henry Cabusao, mahalaga na maabot ang mga residente sa malalayong lugar lalo na sa Geographically Isolated Disadvantage Areas dahil marami na sa kababayan ang nabiktima ng terorista kaya naman puspusan ang kanilang pagsusumikap upang iparating ang mga serbisyo at ipaalam ang ginagawang panloloko at pagsasamantala ng mga maka-kaliwang grupo in.

Samantala, nasa 180 pamilya naman ang nabenepisyuhan ng isinagawang outreach program sa naturang lugar.

Ang mga benepisyaryo ay miyembro ng Acoje Sta Cruz Association Incorporated at Acoje Community Development Association.

Nakatanggap ng food packs at hygiene kits ang bawat pamilya habang 34 sa kanilang mga anak ay nakatanggap ng libreng gupit.

Ang naturang aktibidad ay pinangasiwaan ng 3rd Mechanized Infantry Battalion katuwang ang 703rd Infantry Brigade, 522 Engineering Construction Battalion, 1st Provincial Mobile Force Company, Zambales Diversified Metals Corporation, Lucapon South Barangay Task Force to End Local Communist Armed Conflict at Sta Cruz Municipal Social Welfare and Development Office. (PIA 3)